ملی شدن صنعت نفت ایران ( تاریخ)
پست شماره ۱۱۲ تاریخ ۲۸/۱۲/۸۹
۱- ملی شدن صنعت نفت ایران
روز چهاردهم مهرماه سال ۱۳۳۰ دکتر محمد مصدق که پنج ماه از دوران نخست وزیری اش را می گذراند، عازم نیویورک مقر سازمان ملل شد تا در این سازمان به ادعای دولت انگلیس درخصوص صنعت نفت ایران پاسخ دهد.
دکتر مصدق پس از شهریور ۲۰ و سقوط رضاشاه در انتخابات دوره ۱۴ مجلس بار دیگر در مقام وکیل اول تهران به نمایندگی مجلس انتخاب شد. در این مجلس برای مقابله با فشار شوروی برای گرفتن امتیاز نفت شمال ایران، او طرحی قانونی را به تصویب رساند که دولت از مذاکره در مورد امتیاز نفت تا زمانی که نیروهای خارجی در ایران هستند منع میشد
مصدق در این سفر با مقامات بلندپایه کشورهای مختلف جهان دیدار و گفتگو کرد. در همین جلسات گفتگو او توانست نظر بسیاری کشورها را در خصوص اقامه دعوای انگلیس علیه ایران، به نفع کشورمان جلب کند.
پس از ترور نخستوزیر وقت سپهبد حاجیعلی رزمآرا، طرح ملی شدن صنایع نفت به رهبری دکتر مصدق در مجلس تصویب شد. پس از استعفای حسین علاء که بعد از رزمآرا نخست وزیر شده بود، در شور و اشتیاق عمومی دکتر مصدق به نخست وزیری رسید و برنامه خود را اصلاح قانون انتخابات و اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت اعلام کرد.
پس از شکایت دولت انگلیس از دولت ایران و طرح این شکایت در شورای امنیت سازمان ملل، دکتر مصدق عازم نیویورک شد و به دفاع از حقوق ایران پرداخت. سپس به دادگاه لاهه رفت و با توضیحاتی که در مورد قرارداد نفت و شیوه انعقاد و تمدید آن داد، دادگاه بینالمللی خود را صالح به رسیدگی به شکایت بریتانیا ندانست و مصدق در احقاق حق ملت ایران به پیروزی دست یافت.
ژوزف آلسوپ تحلیلگر برجسته آمریکائی در نیویورک هرالد تریبون نوشت موفقیت استثنائی ایران سبب تحریک و تهییج دولت های عربی شده و مصر آماده لغو معاهده خود [بر سر اداره کانال سوئز] با بریتانیاست و در سراسر منطقه عکس العمل های نامساعدی به وجود آمده که موقعیت موسسات نفتی آمریکائی را نیز به خطر می اندازد.
به گزارش رسانه ها و خبرگزاری های بین المللی، روزی که دکتر مصدق به مقر سازمان ملل رفت و دهها خبرنگار و عکاس بر سر راهش سبز شدند، روزی بی نظیر در تاریخ سازمان ملل در ششمین سال تاسیسش بود.
این جلسه در حالی که همه چیز به نفع بریتانیا بود اما نتیجه آن چنان که نماینده بریتانیا می خواست نشد. حضور دکتر مصدق و استدلال های وی نظم و اتحادها را به هم ریخته بود.
در حالی که دکتر مصدق علیرغم دعوت رسمی دبیرکل سازمان ملل حاضر به شرکت در شورای امنیت نشد، اول نماینده فرانسه پیشنهاد کرد که شورای امنیت تصمیمی نگیرد تا دیوان بین المللی لاهه نظر بدهد، آنگاه سر گلادوین جب اعتراف کرد که موفق به جلب نظر اکثریت نشده است بنابراین با پیشنهاد فرانسه موافق است. در نتیجه هشت عضو با فرانسه موافقت کردند، شوروی سابق تنها مخالف بود و هند در جلسه شرکت نکرد و یوگوسلاوی رای ممتنع داد.
جلسه شورای امنیت صحنهای بود که مصدق نقش خود را با مهارت تمام به انجام رسانید. آچسن نیز در نوشته خود چیرهدستی مصدق را در کار خود ستوده و گفته است که «او یکشبه به ستاره تلویزیون تبدیل شد.»
دکتر مصدق در آن جلسه گفت: “تهدید یک دولت بزرگ که برای انجام مقاصد خود به چترباز و کشتی جنگی متوسل شده نشان می دهد که سازمان ملل در حفظ صلح و امنیت جهان چندان به وظیفه خود عمل نمی کند و این وضع صلح جهانی را متزلزل می کند و شبیه دعوای گرگ و میش است.”
مصدق در جلسه سازمان ملل توانست از حقانیت ملت ایران در ملی کردن صنعت نفت دفاع جانه ای کند و با پیروزی به کشور بازگردد.
کاراکتر مثبت و شخصیت دیپلماتیک پر جاذبه مصدق و توانمندی بسیارش در سخنرانی و تشخیص فرصتها و تهدیها برای یک ملت است که از او اسطوره می سازد . او در مقطعی از ایران بعنوان یک کشور محق در بدست آوردن حقوق ازدست رفته اش دفاع نمود که مفاهیم استعماری هنوز برجهان حاکم و موجه شمرده می شدند و مانند امروز این مفاهیم جای خود را بطور کامل باز نکرده بود هنوز بسیاری از کشورها استقلال نیافته بودند ( الجزایر تونس مراکش و...) و مفاهیم آزادی خواهی ملتها با دید کشورهای عقب مانده ای که باید متولی از ابرقدرتها آنان را هدایت کنند شناخته می شد . کاری که این ابرمرد آزاد منش تاریخ معاصر مان انجام داد نه فقط ملی شدن صنعت نفت بلکه راهکاری بود برای ملتهای جهان که تا پیش از او کسی در این راه گام ننهاده بود و بسیاری از ملتها او و شیوه برخوردش با بحرانهای بین الملی و آزادیخواهی را برای خود الگو قرار دادند . بدون وجود رهبری مصدق و تلاش بسیاری که در مجامع بین الملی توسط او صورت پذیرفت هرگز این موفقیت نصیب ایران و ایرانی نمی شد.
۲- سالی نو اندیشه ای نو
| ز کوی یار میآید نسیم باد نوروزی | از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی | |
| چو گل گر خردهای داری خدا را صرف عشرت کن | که قارون را غلطها داد سودای زراندوزی | |
| ز جام گل دگر بلبل چنان مست می لعلست | که زد بر چرخ فیروزه صفیر تخت فیروزی | |
| به صحرا رو که از دامن غبار غم بیفشانی | به گلزار آی کز بلبل غزل گفتن بیاموزی |
( حافظ)
سال نو را بر همه هموطنان و تمامی پاسداران حق و حقیقت تمدن ایرانی که در هر جای جهان می زیند تبریک می گویم و امیدوارم این سال همانگونه رخت تازه برتن می کند ما نیز و چونان ما تن پوش ذهنمان را نو کنیم باشد که سالی با برکت هم در میدان تنعمات دنیوی و هم والاتر مقامی برای اندیشه هایمان ببار آورد.
عید نوروز در ترکمنستان
